Arifiye İlçesi

Arifiye, Adapazarı şehir merkezine yaklaşık 8 km uzaklıkta olup asfalt bir yolla Dörtyol mevkiine ve buradan da Adapazarı'na bağlanmaktadır. Ayrıca D-100 Devlet Karayolu, TEM Anadolu Otoyolu ve Bilecik-Eskişehir yolu kullanılarak da diğer şehirlere ulaşılmaktadır. Arifiye ilçesinin kuzeyinde Adapazarı ilçesi, kuzeybatısında Serdivan ilçesi, batısında Sapanca ilçesi, güneyinde Geyve ilçesi, doğusunda Erenler ilçesi yer almaktadır. 6 Mart 2008 tarihinde kabul edilen 5747 sayılı "Büyükşehir Belediyesi Sınırları İçerisinde İlçe Kurulması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun"un, 26824 sayılı ve 22 Mart 2008 tarihli Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe girmesi ile birlikte Arifiye "İlçe" olur. İlçe nüfusu 38.293 kişi olup, bunun 4.834'ü (% 12,6'sı) köylerde, 33.459'u (% 87,4'ü) ilçe merkezinde yaşamaktadır. İlçeye bağlı 15 mahalle ile 5 köy bulunmaktadır.
Bölge Geç Roma ve Bizans dönemlerinde Eski Bithynia adıyla anılan bölgenin içinde yer alır. Bölge Sapanca Gölü'nün baharda kabarması ve Sakarya Nehri'nin sıkça yatak değiştirmesi yüzünden kalıcı bir yerleşime imkân tanımamıştır. Kalıcı yerleşim ancak Geç Roma dönemi ile Bizans dönemlerinde olmuştur. Bizans İmparatorluğunun sınırları içinde kalan ve tarihi İpek Yolu'nun üzerinde bulunan Arifiye, Bizans'ın başkenti İstanbul'u almak isteyen birçok ulusun gelip geçtiği güzergâh üzerinde yer alır. Bithynia topraklarında yer alan bölge Avrupa'dan gelen orduların toplanma yeri konumundadır. 1071 yılında Anadolu'ya ayak basan Türkler 1074 yılında Bithynia'ya ulaşır. Bu tarihlerde Arifiye'nin yer aldığı bölge sıkça el değiştirir. Anadolu Selçuklu Devletini kuran Süleyman Şah'ın yerine geçen Ebu'l Kasım 1081'de İzmit'e kadar uzanan Bithynia bölgesini ele geçirir. 1097 yılında bölge Haçlı seferlerine güzergâh olur. 13. yüzyılın ortalarındaki Moğol istilasında Türk Kabileleri Bizans sınırlarına doğru sürülür. 1260 yılında Türkler Sakarya Nehri'nin (Sangarius'un) doğusunu tekrar ele geçirir. Osmanlılar, güneyden Sakarya nehri boyunca ilerleyip bugün varlığına pek rastlanmayan kaleleri ve manastırları kullanılamaz hale getirerek Arifiye'nin de içinde yer aldığı bölgeyi yaklaşık 1326 yılında ele geçirirler. Yaklaşık 200 yıl önce Arif Bey adında biri Sapanca, Adapazarı arası yeşillik yeri satın alır ve burası Arifiye adını alır. Bölgede zenginliği ve yardımseverliğiyle anılan Arif Beyin adı 1850 yıllarında beldeye verilerek köyün adı Arifiye olmuştur.
Cumhuriyetin ilk yıllarında Arifiye'ye yerleşen Osmanlı göçebeleri ile nüfus mübadeleleri sonucu Karkaslardan Müslüman Gürcü, Abaza ve Çerkezler, Balkanlardan Müslüman Arnavut, Boşnak ve ayrıca Bulgaristan, Romanya ve Kırım'dan gelen soydaşların yerleştiği zengin bir kültürel yapı oluşur. 1940 yılında açılan Arifiye Köy Enstitüsü ve Arifiye Topçu Alayı (bugün Tank Palet Fabrikası olarak hizmet vermektedir) beldenin tanınmasında büyük etkileri olur. 1954 yılına kadar Arifiye'de Sapanca'ya bağlı bir nahiyedir. 1955 yılında Arifiye nahiyesi ve Kalaycı köyünün birleşmesi Arifiye Belediyesi kurulur. Arifiye'nin tarihi İpek Yolu üzerinde kalması nedeniyle diğer ulaşım yolları da bu güzergâhtan geçmiştir. 1887 yılında tamamlanan İstanbul-Bağdat demiryolu da beldeden geçer. 1899 yılında Adapazarı-Arifiye yolu hizmete girdiğinde belde tam bir kavşak noktası, dolayısı ile Anadolu'ya açılan bir kapı konumuna gelir. Eski Ankara-İstanbul karayolu 1963 yılına kadar beldenin içinden geçerken, TEM Otoyolu da 1987 yılında Arifiye'den geçirilmiştir. İlçe sınırları içinde bulunan büyük, orta ve küçük ölçekli çok sayıda sanayi kuruluşu Arifiye'yi sürekli göç alan ve nüfusu artan bir yer haline getirmiştir.
Arifiye'de genelde tarım ve hayvancılık ön planda iken, 1970'li yıllardan sonra giderek tarımsal ve hayvansal faaliyetler azalmaya başlar. Beldede kurulan Unıroyal (şimdiki Goodyear Fabrikası), Koç grubuna ait Otoyol, Otokar ve Fruehauf fabrikaları ile irili ufaklı açılan atölyeler birer ekmek kapısı olur. Ulaşım imkânlarının çokluğu ve Adapazarı'na yakınlığı nedeniyle iş olanaklarının artması sonucu Arifiye hızla göç almaya başlar. Arifiye Belediyesi, 06 Mart 2000 tarihinde kurulan Adapazarı Büyükşehir Belediyesine ilk kademe belediyesi olarak bağlanır. 2005 yılında Ahmediye, İlimbey, Karaçam, Şerefiye ve Nuriosmaniye köyleri orman köyü olarak Arifiye Belediyesine bağlanır.

Arifiye İlçesindeki Kültür Varlıkları:
Hanlı Beldesi Doğal Sit Alanı [Arifiye-Hanlı]
Arifiye-Sapanca Arası Doğal Sit Alanı [Arifiye]
Adliye Mezar Steli [Arifiye-Adliye Köyü]
Adliye Kalesi [Arifiye-Adliye Köyü]
Karaaptiler Köyü Köprüsü/Eski Köprü [Arifiye-Karaaptiler Köyü]
Karıncalı Dede Türbesi [Arifiye-Adliye Köyü]
Köy Enstitüsü Binası [Arifiye-Merkez]
Çınardibi Köyü Camii [Arifiye-Çınardibi Köyü]
1 Adet Çınar [Arifiye-Hanlı Beldesi]
1 Adet Selvi [Arifiye-Yukarı Kirazca Köyü]

Arifiye İlçesine Bağlı Yerleşim Birimleri:
Mahalleler: Arifbey, Fatih, Neviye, Cumhuriyet, Merkez, Sakarya, Yüksek, Abdibey, Cumhuriyet, Kirazca (Aşağı Kirazca), Çaybaşıfuadiye (Çerkesçaybaşı), Hacıköy, Kumbaşı, Mollaköy (Nalbantlar), Türkçaybaşı.
Köyler: Adliye Köyü, Ahmediye Köyü, Çınardibi Köyü, Kemaliye Köyü, Yukarıkirazca Köyü.