Taraklı İlçesi (Dablai/Yenice Taraklı)

Marmara Bölgesi'nin güneydoğusunda yer alan ilçe Sakarya İli sınırları içindedir ve Ankara ile İstanbul şehirleri arasında yer alır. Ankara'ya uzaklığı 270 km., İstanbul'a ise 221 km.dir. Adapazarı'na 73 km. uzaklıktadır. İlçenin doğusunda Bolu-Göynük ilçesi, batısında Geyve ilçesi, güneyinde Bilecik-Gölpazarı ilçesi ve kuzeyinde Akyazı ilçeleri bulunmaktadır. Bulunduğu konum itibariyle doğuda Bolu-Göynük, ilçesine 28 km., batıda Geyve ilçesine 37 km., güneyde Bilecik-Gölpazarı ilçesine 30 km. uzaklıktadır. İlçenin denizden yüksekliği 450 m. ve yüzölçümü 332 km²'dir. 2007 yılı sayımına göre ilçenin toplam nüfusu 7.503 kişi olup, 4.556'sı (% 60,7'si) köylerde, 2.947'si (% 39,3'ü) ilçe merkezinde yaşamaktadır.
Dablai/Taraklı, İznik-Ankara yolunda bir yerleşim olarak anılmaktadır. Geyve'den 43 km. ileride ve Taraklı'nın 5 km. kadar doğusunda bir yerleşim birimiydi. Ancak, bugün Dablai yerinde Yeniköy yer almaktadır ve gerçekten yeni bir köy ve yeni bir yerleşim birimidir. Bugün hiçbir tarihsel kalıntı bulunmamasında Dablai'nin küçük bir yerleşim olması ve kalıntıları bin yıllar sonrasına kalabilecek tür de yapılardan kesinlikle yoksun olması etkili olmuştur. Antik çağda Taraklı, "Dablais", "Doris", "Deblis", "Dablai" ve "Dablar" isimleri ile anılmakta ve Hellenestik dönemde "Bithynia" adını alan bölge içinde olduğu bilinmektedir. Hisartepe'de bulunan iki sarnıç M.Ö.1000 ile M.Ö.2000 arasını tarihlemektedir.
Taraklı'nın Osmanlı topraklarına katılışı 1289 ile 1293 yılları arasında ihtilaf olmakla birlikte, Taraklı'nın Osmanlı Beyliği topraklarına katılışı Beyliğin Anadolu Selçuklu Devletine yarı bağımlı olduğu yıllara rastlar. Taraklı, Bizans döneminde Bursa Tekfurluğu'na bağlı küçük bir kale şehri iken Osmanlı Devleti'nin kuruluşundan önce (Ertuğrul Gazi zamanında), Osman Gazi'nin Taraklı'yı alma fikri üzerine Harmankaya Tekfuru Köse Mihal'in tavsiyelerine uyularak Osman Bey'in silah arkadaşı Samsa Çavuş Sakarya Vadisi'ndeki Sorkun, Yenice Tarakçı (Taraklı) ve Göynük taraflarına akın düzenlemiş, Hıristiyan ahalinin yaşadığı bu toprakları Bizanslılardan alarak Osmanlı Beyliğinin topraklarına katmıştır. Tarihi kaynaklarda Taraklı Hisarı'nın kuşatması sırasında Taraklı'da oldukça hasar meydana geldiği anlaşılmaktadır.
1831 Osmanlı Nüfus sayımında, Taraklı, "Kocaeli Livasının Cezayir-i Bahr-ı Sefid Eyaleti"ne, 1846 Devlet Salnamesinden ise Taraklı'nın "Kocaeli Livasının Kastamonu Eyaleti"ne bağlıdır. Yine Taraklı'nın 1867 tarihli Vilayet Nizamnamesinde "Kocaeli Sancağının Hüdavendigar Vilayetine" bağlı olduğu görülmektedir. Taraklı'da o gün için Kocaeli Sancağı sınırları içinde yer almaktadır. 1892 Devlet Salnamesine göre, Kocaeli Bağımsız Sancağı'na bağlı Taraklı, bu idari bağlantısını 1918 yılına kadar sürdürmektedir. Osmanlı Devleti döneminde kaza olan Taraklı, Cumhuriyetle birlikte 1926-1954 yılları arası bucak (nahiye) olarak kalmış, 1954 yılında ise belediye teşkilâtı kurulmuş ve 1987 yılına kadar Geyve İlçesine bağlı kasaba olarak kalmıştır. 27 Haziran 1987 tarihinde 3392 Sayılı Kanun ile İlçe teşkilatına dönüştürülmüş olup, 30 Temmuz 1988 tarihinde İlçenin ilk kaymakamı göreve başlamıştır. İlçe, 4 mahalle, 22 köy yerleşim biriminden oluşmaktadır.
İlçe halkın geçim kaynağı tarımcılık, hayvancılık ve meyveciliğe dayanmaktadır. Bitkisel üretim olarak ilçede tarla ziraatı meyvecilik yem bitkileri üretimi ve aile içi tüketim amaçlı sebze yetiştiriciliği yapılmaktadır. Tarla bitkileri olarak buğday, arpa, yulaf, ayçiçeği, mısır, nohut, fiğ başlıca üretilen ürünlerdir. Son yıllarda, enginar üreticiliği yaygınlaşmaktadır. Yörede endemik olarak yetişen erik, halk arasında "Kara Göynek", "Dombul" ve "Taraklı Eriği" olarak bilinir. Yaş olarak değerlendirildiği gibi kurutularak da değerlendirilir. İlçede tavukçuluk ve hayvancılık yapılmaktadır. Büyükbaş hayvan yetiştiriciliği genelde süt inekçiliği şeklindedir. Taraklı'da arıcılık da yapılmaktadır. Ayrıca ilçede bir adet alabalık tesisi de yer almaktadır.
Taraklı köylerinde el sanatları ağaç oymacılığı yapılmaktadır. Genelde ağaçtan yapılma yemek kaşıkları üretilmekte bu konuda ufak çapta atölyelerde kaşık ve ağaç oymacılığı tercih edilen meslek olarak sürdürülmektedir. İlçede oldukça zengin mermer yatakları bulunmaktadır. Bu mermer yatakları özel sektörce işletilmekte olup; çıkarılan mermer başta İtalya olmak üzere dış ülkelere ihraç edilmektedir.
Her yıl 1 Ekim'den itibaren 3 gün süreyle eğlence ve emtia panayırı etkinlikleri yapılmaktadır. Panayıra Bursa'dan, Kocaeli'nden, Bolu'dan, Bilecik ve Sakarya'dan çok sayıda esnaf sergi açar. Sergi açmak için esnaflar iki gün önceden gelip sergi hazırlıklarını yaparlar. Panayırın ilk iki günü Taraklı'nın nüfusu artar. İlçeye Göynük'ten, Gölpazarı'ndan, Geyve'den, Akyazı'dan ve bu ilçelerin köylerinden insanlar alışveriş için gelirler. Köylerde yaşayan yaşlı vatandaşlar eskiden kalma alışkanlıkla alış verişlerini panayırdan panayıra yapmayı yeğlerler. Panayırda alışverişin yanında çocukların eğlenmeleri için gondol, çarpışan otolar ve atlıkarıncalar kurulur. Büyükler için ise çeşitli şans oyunları düzenlenir.

Taraklı İlçesindeki Kültür Varlıkları:
Taraklı-Merkez Arkeolojik Sit Alanı
Taraklı-Merkez Doğal Sit Alanı [Taraklı-Merkez]
Taraklı-Merkez Kentsel Sit Alanı [Taraklı-Merkez]
Kültür Evi (Kaymakamlık Merkez Binası) [Taraklı-Merkez]
Yunus Paşa Camii [Taraklı-Merkez]
Yusufbey Camii [Taraklı-Merkez]
Hacımurat Camii [Taraklı-Merkez]
Ulucami Mahallesindeki Hamam [Taraklı-Merkez]
Yusufbey Camii Bahçesi'ndeki Çeşme [Taraklı-Merkez]
Hacı Atıf Hanı [Taraklı-Merkez]
84 adet Konut [Taraklı-Merkez]
Kabaklar Mezarlığı [Taraklı-Hacıyakup Köyü]
2 Adet Çınar [Taraklı-Merkez-Yusufbey Mahallesi]
Hark-Hacıyakup-Duman Stelleri ve Sunakları [Taraklı-Hark Köyü&Hacıyakup Köyü&Duman Köyü]
Göynük Suyu Ulu Köprüsü
Mudurnu Köprüsü
Göynük Suyu Köprüsü
Orhan Gazi Çarşısı [Orta Çarşı]
Yunus Paşa Çarşısı
Hüseyin Ağa Çeşmesi [Taraklı-Merkez]
Hıdır Dede Türbesi [Taraklı-Hıdır Dede Tepesi]
Çakırlar Evi-1
Çakıroğlu Konağı-2
Haşim Ağa Konağı/Fenerli Ev [Taraklı-Merkez]
Hisar Evi
Meriç Özen Evi
Mürvet Tanyel Evi
Selahattin Kozcağız Evi

Taraklı İlçesine Bağlı Yerleşim Birimleri:
Mahalleler: Hacımurat, Ulucami, Yusufbey, Yenidoğan ( İğdelik).
Köyler: Akçapınar Köyü, Aksu Köyü, Alballar Köyü, Avdan Köyü, Çamtepe Köyü (İlyas), Çayköy, Dışdedeler Köyü, Doğancıl Köyü, Duman Köyü, Esenyurt Köyü (Firiş), Hacıaliler Köyü, Hacıyakup Köyü, Harkköy, İçdedeler Köyü, Kemaller Köyü, Mahdumlar Köyü (Matmalar), Pirler Köyü, Poydalar Köyü, Sabırlar Köyü, Tuzla Köyü, Uğurlu Köyü, Yeniköy.